
Observation Center — kuzatuv markazi · Poopo koʻli, Boliviya
Observation Center · Poopo koʻli, Boliviya
Qaytaqayta yoʻqolib borayotgan koʻl qirgʻogʻidagi tadqiqot va sonifikatsiya tarmogʻi: koʻrinmas ifloslanish tovushga aylanadi.
Konsepsiya
Pain Sonification — Boliviyadagi Poopo koʻlida studiya loyihasi. Koʻl oʻnlab yillar davomida qurib, qisman qaytib keladi; viloyat konchiligidan margimush va ogʻir metallar tuproqni zaharlab, unga bogʻliq uru-murato jamoasini xonavayron qilgan. Bino koʻlning tarixiy qirgʻogʻida joylashgan va shu beqaror chegara uning hosil qiluvchi toʻriga aylangan. Loyiha kuzatuv va sonifikatsiya tarmogʻi, tadqiqot-laboratoriya majmuasi, taʼlim blogi va kichik sunʼiy suv havzasini birlashtiradi — hammasi koʻlda sodir boʻlayotgan jarayonlarni real vaqtda kuzatish, oʻrganish va olimlar hamda mahalliy aholiga yetkazish uchun.
Konsepsiya koʻlni oʻz zahrini «hazm qilishni» oʻrgangan tana sifatida koʻradi va arxitektura ham shunday qila oladimi, deb soʻraydi: yarani oʻqib, uni odamlar sezadigan narsaga tarjima qilish — chunki ifloslanish va qurish voqea sifatida seziladigan darajada tez emas, koʻrinmas jarayonlar. Psixoakustikaga tayanib, loyiha muhit maʼlumotlarini tovushga aylantiradi: ohang va ritm oʻzgarishi grafikdan koʻra sezgirroq maʼlumot beradi. Sobiq koʻl tubidagi sonifikatsiya minoralari tuproq va suv ifloslanishini oʻqib, har bir qiymatni ohang «imzosi»ga aylantiradi — uru xalqining anʼanaviy asboblarini eslatuvchi, jaranglovchi qamish naylariga yaqin. Platformalar boʻylab yurib, tashrif buyuruvchilar ifloslanish xaritasini oʻqimaydi — ular oyoqlari ostida yer holatining oʻzgarishini eshitadi: koʻlning «ogʻrigʻi» eshitiladigan boʻladi.
Kontekst
Poopo koʻli 2015-yilda deyarli butunlay qurib qoldi va har necha oʻn yilda qaytib, yana chekinadi. «Suv odamlari» uru-muratolar baliq ovlash, totora qamishi va koʻldan olinadigan ichimlik suvi bilan yashagan; koʻl yoʻqolgach, koʻp oilalar koʻchishga yoki konda ishlashga majbur boʻldi.
Shakl va dastur
Uchburchak hajmlar toʻrdan oʻsib chiqadi — baʼzilari suv ustida, baʼzilari suv ostida — va pandus hamda koʻprik bilan bogʻlanadi.
Kafeteriy, auditoriya, laboratoriyalar, quruq laboratoriya, ombor, sinflar va studiyalar hamda sunʼiy suv havzasi.
Koʻrinishlar
Qaytaqayta yoʻqolib borayotgan koʻl qirgʻogʻidagi tadqiqot va sonifikatsiya tarmogʻi: koʻrinmas ifloslanish tovushga aylanadi.






























